Hillegom – De politiek sprak donderdag weer eens over Villa Santwijck aan de Wilhelminalaan. Tijdens een commissievergadering was het pand aanwijzen als gemeentelijk monument het onderwerp. Sommige partijen vinden dat toch geen goed idee om deze bescherming goed te keuren, een meerderheid lijkt voorstander. De definitieve beslissing valt op 28 mei in de gemeenteraad.
De aanvraag voor monumentenstatus komt vanuit het Cuypersgenootschap, dat het karakteristieke pand wil beschermen tegen sloop of ernstige aantasting. Sinds juli 2024 geldt er al een voorlopige beschermingsmaatregel. Het college stelt nu voor om alleen het exterieur een beschermde status te geven. Daarmee erkent het de cultuurhistorische waarde van het gebouw.
Uit bouwhistorisch en cultuurhistorisch onderzoek blijkt dat het exterieur van de villa nauwelijks is veranderd sinds 2022 en nog steeds hoge monumentale waarde bezit. Het interieur daarentegen verkeert in slechte staat, deze krijgt dan ook geen monumentale status, als het aan het college ligt.
Toch is de eigenaar tegen het plan. Volgens hem belemmert een monumentenstatus een rendabele herontwikkeling en maakt het de verkoop van het pand vrijwel onmogelijk. De VVD deelt dat standpunt, bleek donderdag. “Een monumentenstatus schrikt kopers af, leidt tot juridische procedures en veroorzaakt leegstand”, aldus VVD-raadslid Lizzy Pesschier. Ze vreest dat het beoogde behoud juist leidt tot verder verval.
Hart voor Hillegom is nog stelliger: de partij vindt de villa onhoudbaar en spreekt van een “blok aan het been”. Volgens burgerlid Kirsten Sanders is de schade te groot en weegt de renovatie financieel niet op tegen sloop en nieuwbouw. “Voor hetzelfde geld bouwen we iets nieuws en functioneels, in dezelfde stijl, maar met échte meerwaarde voor Hillegom”, stelde zij. De huidige situatie zou zelfs leiden tot vandalisme en onveiligheid in de buurt.
Tegenover de critici staan voorstanders van behoud. Raadslid Ria Heemskerk van Bloeiend Hillegom en Mark Lokhorst van D66 uitten juist kritiek op de eigenaar, die volgens hen nauwelijks meewerkt aan oplossingen. “Er was een geïnteresseerde koper, maar de eigenaar liet niets van zich horen”, aldus Heemskerk.
D66, GroenLinks, CDA, BBH en Bloeiend Hillegom steunen dan ook het raadsvoorstel, mits de bescherming beperkt blijft tot het exterieur. Zij erkennen namelijk ook de slechte staat van het interieur, maar willen de indrukwekkende buitenkant van de villa behouden.
Wethouder Karin Hoekstra benadrukte dat een monumentenstatus geen onoverkomelijke hindernis hoeft te zijn. Volgens haar worden aanpassingen niet verboden, maar wel zorgvuldig beoordeeld. Volgens Hoekstra biedt een beschermde status ook betere mogelijkheden tot handhaving en voorkoming van verder verval.
