Nieuw toekomstplan levert Hillegomse discussie op over waar straks bouwen

Hillegom – In de Bollenstreek staat de woningbouw hoog op de agenda. In de gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen, Katwijk en Noordwijk moeten de komende jaren maar liefst 1750 nieuwe huizen verrijzen, dat staat in het ‘Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport Duin- en Bollenstreek’ (LGDG). Waar mogelijk wordt er gekozen voor binnenstedelijke bouw, maar die ruimte is beperkt. Daarmee dringt zich een gevoelige vraag op: moet er bollengrond verdwijnen om plaats te maken voor woningen?

Het LGDG vormt het toekomstplan voor de komende jaren in de Bollenstreek. In dit plan is vastgelegd waar in en rond de gemeenten gebouwd mag worden, waar ruimte is voor recreatie en waar bedrijven zich kunnen vestigen. Het is daarmee een belangrijk kader dat de contouren van de woningbouw onder meer in Hillegom bepaalt.

Het vervangt de sterk verouderde Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG) uit 2009. De urgentie is groot: de woningnood neemt toe, terwijl het open landschap en de bollengrond onder druk staan. De grote vraag: hoe blijft de streek open en groen, en worden er tóch betaalbare woningen gebouwd?

In het plan staat dat de prioriteit is om allereerst binnenstedelijk in de dorpen te bouwen. Maar binnen de dorpskern zijn de mogelijkheden beperkt. Dus kijkt de gemeente naar plekken waar het pijn gaat doen: de randen van het dorp, vaak nog in gebruik als bollengrond. De grootste uitbreidingslocaties zijn de Pastoorslaan (22 hectare) en de Zanderij bij het station. Samen kunnen ze honderden nieuwe woningen herbergen. Maar beide gebieden zijn (deels) nog bollengrond. Daarmee schuurt de Hillegomse woningbouwopgave direct tegen de historische identiteit van de streek.

Het LGDG maakt daarom onderscheid: eersteklas bollengrond – de beste, vruchtbare teeltpercelen – blijft beschermd. Tweedeklas grond, minder geschikt voor bollenteelt of versnipperd door bebouwing, komt wél in beeld voor woningbouw of functiemenging met natuur en recreatie. Verdwijnt er toch eersteklas bollengrond, dan moet die elders in de streek worden gecompenseerd

Voor Hillegom betekent dit dat de Pastoorslaan en de Zanderij als zoeklocaties voor woningbouw zijn aangemerkt.

Dit grote vraagstuk hield de commissie druk bezig donderdagavond tijdens de vergadering. Volgens het college is er gezocht naar een “optimale puzzel” die recht doet aan de uiteenlopende belangen, maar tijdens de commissie werd een ding duidelijk, niet iedereen kan tevreden worden gehouden.

Robbert Janssen van Bloeiend Hillegom trok een harde streep, voor hem is bouwen op bollengrond een echte no go. Zijn partij was woensdagavond duidelijk het meest tegen dit deel van het plan. Voor Bloeiend Hillegom moet er niet aan de bollengrond gekomen worden. “Eenmaal volgebouwd komt het nooit meer terug”, aldus Janssen. “Nog nooit is een woonwijk gesloopt en teruggegeven aan de natuur”. Hij wees er daarnaast op dat Hillegom al genoeg bijdraagt aan de woningbouw en dat het open gebied gekoesterd moet worden. “You don’t know what you have until it’s gone”, besluit Janssen.

Lizzy Pesschier (VVD), was al iets positiever over het plan. Zij zag veel ambitie in het plan, voornamelijk in de samenwerking met andere gemeenten. Toch plaatste ook zij enkele kanttekeningen. “Het zijn mooie woorden, maar niet voldoende”, begon zij. “Bescherming van landschap en woningbouw staan op spanning met elkaar. We moeten bovendien ook kijken naar de buurgemeenten, die hebben ook nog bouwlocaties”, vindt Pesschier. Volgens haar moet niet alleen Hillegom opdraaien voor de bouwlocaties.

Het CDA sprak van een belangrijk keerpunt: eindelijk wordt vastgelegd wat eersteklas en tweedeklas bollengrond is. Toch blijft bouwen op bollengrond een gevoelig punt, “Bouwen op bollengrond is hét grote pijnpunt”, zei Kees Langeveld. Hij en zijn partij zien moeilijkheden maar staan wel achter het plan om eventueel te bouwen in buitengebied. Daarnaast benadrukt Langeveld dat het gaat om 50 hectare voor de hele regio. Die oppervlakte stond nog gereserveerd voor Greenport-woningen, maar die villa’s wil men niet meer.

BBH koos voor een duidelijke lijn. Raadslid Jeroen Nederpelt benadrukte dat de woningvraag enorm is en niet om de hete brij heen gedraaid mag worden. “We moeten iets doen voor onze Hillegommers die een huis zoeken”. Wel vindt hij dat niet alleen Hillegom moet lijden onder de woningbouw”, Vijftig hectare is aangewezen voor de hele regio – dat hoeft niet allemaal in Hillegom”.

GroenLinks liet weten overwegend positief te zijn. Dick van Egmond liet weten: “Iedereen heeft recht op een dak boven zijn hoofd. We ontkomen niet aan woningbouw in het buitengebied”.  Wel moet er volgens hem ook oog zijn voor het open landschap en de cultuurhistorische waarde ervan.

Ook D66 schaarde zich achter het programma. Fractievoorzitter Rory Semrek wees erop dat binnenstedelijke mogelijkheden zo goed als uitgeput zijn. “Het gaat om vijftig hectare in de hele regio, een duidelijke begrenzing die juist duidelijkheid schept. Van tevoren locaties uitsluiten is onverstandig. Hillegom zal geen bollenstad worden, het dorpse karakter blijft behouden”.

Tot slot benadrukte wethouder Karin Hoekstra dat de Bollenstreek een bollenregio moet blijven. Hiermee ging zij in op de zorgen van de commissie dat Hillegom en haar dorpse karakter behouden moeten blijven. Ze probeerde tijdens de vergadering de balans te schetsen tussen de woningnood en het behoud van het karakter van de streek. Volgens haar gaat het debat vaak over enorme aantallen en grote ingrepen, terwijl de werkelijkheid genuanceerder ligt. “We hebben het over vijftig hectare voor de héle regio,” benadrukte ze. “Als je dat verdeelt over de vijf gemeenten, praten we over tien hectare per gemeente”.

Voor Hillegom zou volgens haar de helft van de Pastoorslaan-Zuid al genoeg zijn om de lokale bijdrage te leveren. Hoekstra wees er bovendien op dat woningbouw in dit programma niet alleen een antwoord is op de woningnood, maar ook een middel om de streek te versterken. Ook benadrukte zij dat de gemeenteraad altijd het laatste woord heeft bij het aanwijzen van woningbouwlocaties.

Of de Zanderij een zoeklocatie voor woningbouw blijft in het plan moet tijdens de bespreking in de raadsvergadering blijken. De uitbreiding van mogelijke woningbouwlocaties op drie andere plekken zoals de Beeklaan lijtk wel omarmd te worden. Het aanwijzen van Pastoorslaan-Noord als mogelijk uitbreiding als industrieterrein is onzeker. Bij de steenfabriek een plek voor woningbouw en bedrijven sprak ook meerdere partijen aan. Een ander doel opgenomen in het plan: emmissieloos werken in de bollensector per 2030 staat ook nog ter discussie. Wethouder Hoekstra raadde aan deze ambitie te handhaven en in gesprek te gaan met de sector als het echt niet lukt.

De discussie over het LGDG laat zien hoe groot de spanningen zijn in de Duin- en Bollenstreek: tussen bouwen en bloeien, tussen woningen en bollenvelden.