Hillegom – De jeugdzorg in Hillegom staat onder grote druk en moet drastisch op de schop. Met een miljoenenplan wil de gemeente problemen bij jongeren eerder aanpakken en dure specialistische jeugdhulp terugdringen. In de gemeenteraad is daar steun voor, maar ook stevige twijfel.
De raad moet binnenkort besluiten over een investering van ruim 1 miljoen euro, waarvan 338.470 euro voor de eerste twee jaar en eenmalig 750.000 voor een pilot met schoolmaatschappelijk werk. De ambitie is fors: het aantal jongeren dat jeugdzorg krijgt moet omlaag van 1 op de 8 naar 1 op de 15 in 2031.
Dat moet lukken door eerder in te grijpen, vooral op scholen en in de wijk. Problemen moeten sneller worden gesignaleerd, zodat zware en dure zorg later kan worden voorkomen. Volgens de gemeente loopt het huidige systeem vast. Er zijn lange wachttijden, stijgende kosten en jongeren krijgen niet altijd de juiste hulp.
Ook wordt de problematiek complexer en groeit de vraag naar zorg snel. Daardoor dreigt jeugdzorg op termijn onbetaalbaar te worden. Een belangrijk onderdeel van het plan is de inzet van schoolmaatschappelijk werkers. Zij moeten niet alleen signaleren, maar ook ouders en leraren ondersteunen.
Volgens een externe beleidsadviseur worden zij een laagdrempelig aanspreekpunt op school. Een plek waar problemen eerder worden opgelost, zonder direct door te verwijzen naar specialistische zorg. ‘Ouders en leraren kunnen laagdrempelig binnenstappen om te sparren met een maatschappelijk werker’, zegt de adviseur.
De pilot loopt drie schooljaren en wordt continu gemonitord, vertelt wethouder Jeroen Nederpelt. Het college rapporteert daar halfjaarlijks over aan de raad.
In de gemeenteraad is er brede steun voor de koers richting preventie. Mark Lokhorst van D66 noemt het plan ‘een duidelijke stip aan de horizon’ en steunt de inzet op scholen. Ook andere partijen zien voordelen: eerder ingrijpen kan voorkomen dat jongeren later zwaardere hulp nodig hebben.
Dieuwertje Boonstra (BBH) is erg positief. Volgens haar kan vroeg ingrijpen voorkomen dat jongeren later in specialistische zorg belanden. ‘Toen er nog veel maatschappelijk werkers op scholen waren, was de zorgvraag lager.’
Toch zijn er ook zorgen. Raadsleden vragen zich af wat er gebeurt als het aantal jongeren in de jeugdzorg minder snel daalt dan verwacht. En hoe wordt voorkomen dat de kosten van de pilot verder oplopen? “De aanname is dat het aantal jongeren in gespecialiseerde zorg daalt. Maar wat als dat minder snel gebeurt? Hoe vangen we dat op zonder dat jongeren minder zorg krijgen?” vraagt Lokhorst zich af.
Ook Ria Heemskerk-Rekké (Bloeiend Hillegom) is positief over het eerder ingrijpen: ‘Moet je er altijd meteen een probleem van maken, of kan het ook opgelost worden door met elkaar om tafel te gaan?’ Volgens haar vraagt het plan vooral om een mentaliteitsverandering in hoe naar problemen van kinderen wordt gekeken. Volgens Heemskerk-Rekké groeien kinderen op in een andere wereld, met andere verwachtingen en druk.
Het CDA plaatst kanttekeningen bij de effectiviteit van de gekozen richting. Karin Hoekstra wijst erop dat er al jarenlang wordt ingezet op preventie:
‘Al sinds de jaren negentig wordt gezegd dat we meer aan de voorkant moeten doen. Toch zijn de kosten alleen maar gestegen.’
Ze vraagt zich af wat er nu echt anders is: ‘Is dit de methode om die vicieuze cirkel te doorbreken, of creëren we met meer aanbod juist meer vraag?’ Tegelijk stelt ze een fundamentele vraag: ‘Is het wel normaal dat zoveel kinderen ondersteuning nodig hebben? Of moeten we ook kijken naar andere oplossingen, zoals meer aandacht in het onderwijs?’
Andere partijen willen vooral duidelijkheid over de uitvoering. Alexander Zwaan (Hart voor Hillegom): ‘Wanneer kunnen we als raad zien of dit plan werkt?’ En Aleid Ringelberg van de VVD noemt de pilot van 750.000 euro nog onvoldoende concreet.
Wethouder Jeroen Nederpelt erkent de onzekerheden, maar benadrukt dat ingrijpen noodzakelijk is. ‘Als we nu niks doen, loopt het alleen maar verder op en stijgen de kosten.’ Volgens hem is de ambitie om naar 1 op de 15 te gaan bewust als richting opgenomen en niet als harde garantie.
Hij wijst erop dat de gemeente juist meer grip probeert te krijgen door beter te monitoren en bij te sturen.
Op kortere termijn verwacht de wethouder al wel beweging. Met de inzet van schoolmaatschappelijk werk moet het gebruik van jeugdzorg eerst dalen naar 1 op de 9 jongeren.
De richting is duidelijk: meer hulp dichtbij en minder zware zorg. Of deze nieuwe aanpak ook echt het verschil gaat maken, moet de komende jaren blijken. De gemeenteraad neemt in mei een definitief besluit.
