Noordwijkerhout/Bollenstreek – Het Hoogheemraadschap van Rijnland gaat dit najaar vijftig bollentelers onaangekondigd controleren op het lekken van gewasbeschermingsmiddelen. De maatregel volgt op onderzoek van het hoogheemraadschap in de Hoogeveense Polder in Noordwijkerhout, waaruit blijkt dat schadelijke stoffen nog te vaak in het oppervlaktewater terechtkomen.
Uit analyses van monsters uit straatkolken, spoelbassins en sloten bleek dat de concentraties van bepaalde middelen de kwaliteitsnormen overschrijden. Het gaat hierbij specifiek om het veelgebruikte ontsmettingsmiddel Securo en het inmiddels in de EU verboden middel carbendazim. Volgens Rijnland wijzen de hoge concentraties in straatkolken erop dat deze middelen via het erf de sloot bereiken.
Oorzaken van vervuiling
Het hoogheemraadschap wijst op verschillende mogelijke oorzaken voor de verhoogde waarden. Naast directe lekkages tijdens het ontsmetten, vormen onbeschermde bollenkisten een probleem. Wanneer deze kisten buiten in de regen staan, spoelen resten van ontsmettingsmiddelen af naar de bodem en de sloot. Ook mobiele kistenwassers worden genoemd als mogelijke bron. Bij het reinigen kunnen oude resten van (verboden) middelen vrijkomen. Het waterschap adviseert daarom kisten droog te bewaren en spoelwater op te vangen en te verspreiden over bollenpercelen in plaats van het op het riool te lozen.
Reactie uit de sector
De sectororganisatie KAVB (Kon. Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur) laat in een reactie weten het meetinitiatief te ondersteunen. ‘Meten is essentieel om inzicht te krijgen in waar stoffen vandaan komen,’ aldus de vereniging, die benadrukt dat de sector via Regiocertificering werkt aan een schonere teelt.
De KAVB benadrukt dat het belangrijk is om de resultaten van de metingen in de juiste context te plaatsen, waarbij zij wijzen op de gevoeligheid van moderne meettechnieken. Volgens de vereniging gaat het bij de aangetroffen concentraties vaak om hoeveelheden op het niveau van enkele druppels in een groot volume water. ‘Dat betekent dat overschrijdingen snel zichtbaar worden, ook wanneer het om zeer geringe hoeveelheden gaat,’ laat een woordvoerder weten.
Daarnaast zegt de vereniging dat de aangetroffen stoffen in het water niet alleen door de bollensector wordt veroorzaakt. In het water zouden ook stoffen zoals DEET aangetroffen zijn. Dit middel mag in de landbouw alleen worden gebruikt als het is goedgekeurd door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Maar mensen mogen DEET wel persoonlijk gebruiken als middel tegen bijvoorbeeld muggen en teken. Volgens de KAVB is de sector daarom niet als enige verantwoordelijk: ‘Waterkwaliteit is een gezamenlijke opgave van agrariërs, overheden, bedrijven en burgers.’
Strengere eisen op komst
Tijdens een bijeenkomst in mei riepen telers het waterschap op om harder op te treden tegen sectorgenoten die middelen toepassen onder ongunstige omstandigheden, zoals bij harde wind. Rijnland heeft aangekondigd hier tijdens surveillance extra op te gaan letten. Daarnaast wordt onderzocht of er strengere eisen gesteld kunnen worden aan de kwaliteit van water dat via straatkolken naar de sloot stroomt.
