Warmond – Het Hoogheemraadschap van Rijnland is bezig met onderzoek naar de vispopulatie op tien plassen in haar regio. Het onderzoek wordt elke zes jaar gedaan en is onderdeel van de Europese Kaderrichtlijn Water. Het moet meer inzicht geven in de waterkwaliteit van de plassen. Ook op de Kagerplassen bij Warmond wordt onderzoek gedaan naar de vispopulatie.
In de vroege ochtend vaart een klein onderzoekbootje de Kaag op. Het zonnetje schijnt en de temperatuur is aangenaam. “Het ideale weer voor dit werk”, zegt een vrolijke Mathijs Koedijk van onderzoeksbureau ATKB. Het bedrijf voert in opdracht van het hoogheemraadschap het onderzoek naar de vispopulatie uit.
De Kaag heeft volgens Koedijk een ‘algemene vispopulatie’, van brasem, blankvoorn, karper, baars en paling. Vissoorten die je logischerwijs kunt verwachten in Nederlands licht stromend en stilstaande wateren. Ook zit er uitheemse vis in de Kaag. Zo leven er in het water grondels. Deze vissoort weet zich in de Hollandse wateren goed te handhaven.
Grondels zijn al ruim 20 jaar met een opmars bezig in Nederland. Die opmars begon nadat begin jaren negentig de Rijn en het Donaugebied met elkaar werden verbonden door het 171 kilometer lange Rijn-Main-Donaukanaal.
Inmiddels zijn de grondels overal in Nederland te vinden. Koedijk: “Het visje plant zich heel snel voort, ook omdat roofdieren er niet echt antwoord op hebben. De beestjes weten zich ook goed te verschuilen tussen stenen aan de kanten van het water. Doordat ze weinig natuurlijk vijanden hebben koloniseren ze snel veel gebied.”
Koedijk vervolgt zijn verhaal: “De laatste jaren neemt het aantal grondels wel wat af. Roofvissen en vogels weten inmiddels beter op ze te jagen. Daarnaast hebben de grondels een inheemse ziekte meegenomen waaraan veel van deze vissen nu sterven. Toch is het nog steeds een soort die je hier veel tegenkomt.”
Om te zorgen dat een betrouwbare telling komt, wordt er elke zes jaar op dezelfde plekken gevist. Met kaart en Google Maps vaart Mathijs Koedijk naar de visgebieden toe. Een hand GPS bepaalt vervolgens de exacte coördinaten van de stukken waar gevist moet worden.
Het vangen van de vissen voor het onderzoek doet Mathijs Koedijk met elektrovissen. Met een aggregaat met daaraan een elektrische kabel die in het water hangt en een vangnet met metalen rand wordt een elektrisch veld in het water gecreëerd.
“Door de schok raken de vissen in het elektrisch veld tijdelijk verdoofd en komen ze naar boven drijven”, legt Koedijk uit. “Daarna kan ik ze uit het water scheppen voor het onderzoek.”
Het eerste vistraject van 250 meter levert wat baarsjes en twee zwartbekgrondeltjes op. De verdoofde visjes worden uit het water geschept en gaan in een grote emmer. Mathijs noteert de gevangen soorten en meet hij de lengte van de visjes. Als de visjes zijn hersteld van de schok, gaan ze terug het water in. Voor Mathijs tijd om naar de volgende onderzoekslocatie te gaan.
Beluister hieronder een audioreportage van het onderzoek naar de vispopulatie op de Kagerplassen:
