Hillegom – Regelmatig woedt er binnen de gemeenteraad de discussie of een pand juist wel of niet een monumentale status verdient. Maar bij het adres 2e Loosterweg 2 ligt de kwestie net even anders. Daar is de vraag, raakt de voormalige spoorweg-dienstwoning zijn monumentale status kwijt op verzoek van de eigenaar, of niet?
Direct naast het spoor, aan de 2e Loosterweg 2, staat een pand uit 1910, ooit gebouwd voor medewerkers van de spoorwegen, maar inmiddels in gebruik als woonhuis. In 2008 werd het aangewezen als gemeentelijk monument, maar begin dit jaar probeerden de huidige eigenaren daar verandering in te brengen. In januari stuurden zij de gemeenteraad een brief met het verzoek om de monumentale status in te trekken.
Een onderbouwing van dat verzoek ontbrak echter. Zowel een meerderheid van de raad als de Gemeentelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit (GACO) ziet niets in het schrappen van de status. Volgens hen vormt de dienstwoning een tastbare herinnering aan de Hillegomse spoorweggeschiedenis, en moet het pand dus beschermd blijven.
Tijdens de raadsvergadering werd duidelijk dat de kwestie ingewikkelder is dan ze lijkt. Wat weegt zwaarder: de cultuurhistorische waarde of het woongenot van de eigenaren? Bovendien ging er het nodige mis in de behandeling van de aanvraag door de gemeente.
Na de aanvraag van de eigenaren om de monumentale status te laten schrappen, had de gemeente 26 weken om de zaak in behandeling te nemen. In die periode vroeg de gemeente om nadere onderbouwing of uitstel tot het nieuwe monumentenbeleid zou worden vastgesteld. De wettelijke beslistermijn verliep op 11 augustus 2025. Een dag later stelden de eigenaren de gemeente officieel in gebreke.
Om een dwangsom te voorkomen had de raad uiterlijk op 26 augustus moeten besluiten, maar door de vakantieperiode en het vertrek van de erfgoedmedewerker gebeurde dat niet. De gemeente moet de eigenaren daarom nu een dwangsom van 1442 euro betalen.
Ondertussen staat het nieuwe beleidskader voor gemeentelijke monumenten voor de deur, dat naar verwachting in januari wordt gepresenteerd. De toetsingscriteria voor monumenten veranderen daarin, en volgens het college biedt dat de eigenaren de mogelijkheid om hun verzoek dan opnieuw in te dienen.
Het college wilde de kwestie daarom zo snel mogelijk afronden; eerst de dwangsom betalen en, als de eigenaren dat willen, later opnieuw naar de monumentale status kijken.
VVD, GroenLinks en Hart voor Hillegom zagen dat anders. Zij dienden een amendement in om het raadsvoorstel te splitsen: wél meteen besluiten over de dwangsom, maar de inhoudelijke beoordeling uitstellen tot het nieuwe beleid er ligt. Dat zou volgens hen aansluiten bij de wensen van de eigenaren. “Wachten met aanwijzen of afwijzen, en beslissen op een rustiger moment wanneer er meer duidelijk is”, stelde GroenLinks-voorzitter Hilde de Hoog-Ferwerda. Hart voor Hillegom wees op de “menselijke kant” van het dossier.
Even leek er twijfel te ontstaan in de raad, en leek het of VVD, GroenLinks en Hart voor Hillegom sympathisanten konden vinden voor hun amendement. Zowel Kees Langeveld van CDA en Amber Evers (BBH) twijfelden lichtelijk. Al vroeg Langeveld zich af “of een amendement wel iets verandert”, en wilde Evers eerst de uitleg van de wethouder horen.
Wethouder Karin Hoekstra maakte echter duidelijk dat er duidelijkheid moest komen. Een splitsing van het besluit zag zij niet zitten. Ook wees ze op de tijdsdruk, als het geld niet binnen zes weken is overgemaakt, gaat de wettelijke rente lopen. “Dan wordt het meer dan die 1400 euro”, aldus Hoekstra. Ze benadrukte bovendien dat de eigenaren eerder al de mogelijkheid kregen om te wachten tot het nieuwe beleid en dit toen niet wilden. “Het is belangrijk om nu een besluit te nemen, dan is dit proces klaar. Daarna kunnen de initiatiefnemers een nieuwe aanvraag doen die volgens het nieuwe beleid wordt getoetst”.
Als sneeuw voor de zon verdween de twijfel van Evers en Langeveld na de toelichting van de wethouder. Beide partijen gingen mee met het raadsvoorstel. De VVD en Hart voor Hillegom stemden nog wel voor hun eigen amendement, maar ook zij oogden minder overtuigd dan aan het begin van de vergadering. Beide partijen stemden vervolgens ook vóór het raadsvoorstel. Alleen GroenLinks hield voet bij stuk: volgens De Hoog-Ferwerda was het “nu belangrijk om te luisteren naar de mensen om wie het gaat”.Uiteindelijk stemde alleen GroenLinks tegen.
Daarmee wordt de dwangsom betaald, en blijft de woning aan de 2e Loosterweg 2 voorlopig gewoon een gemeentelijk monument.
Het bovenstaande artikel gaat over onze woning Er staan een aantal hardnekkige misverstanden in die te verklaren zijn door de informatie die het college verspreidt.
Toelichting soorten procedures
Er zijn twee mogelijkheden om van de monumentenstatus af te komen:
1 De monumentale waarde wordt vastgesteld door een puntentelling. De ondergrens is nu 14 en dit is tevens de waardering van onze woning. Dit is niet veranderd.
Optie 2 betreft persoonlijke afwegingen en argumenten. Deze route is bevestigd door de wethouder tijdens de behandeling van de erfgoedverordening begin 2024.
Dat wij geen motivatie bij ons verzoek zouden hebben geleverd klopt als het gaat over optie 1. Waar wij echter wel naar verwijzen is optie 2 en genegeerd door het college.
Wij hebben met verbijstering aangehoord dat de wethouder verwees naar mogelijke extra rentekosten bij vertraging zoals ook genoemd in het artikel.
Afgelopen maandag hebben wij het college laten weten naar een oplossing te zoeken. Op dinsdag hadden wij een zeer constructief overleg met de afdeling erfgoed en hebben wij een voorstel gedaan waaronder de toezegging af te zien van verdere dwangsommen en kosten.
Er is een gespreksverslag gemaakt van het gesprek met hierin ons voorstel.
Het college heeft er voor gekozen dit niet over te nemen en deze “dreiging” boven de markt te laten hangen en zodoende de raad een argument te geven voor het uiteindelijke besluit. Wij zien deze misinformatie veel terugkomen en motiveert ons enorm om alles op alles te zetten hiervan verlost te worden.