Teylingen – De gemeenteraad besprak donderdag de kadernota. Dat is een vooruitblik over 2026 en verder. Het gevreesde ravijnjaar 2026 wordt mede door een extra bijdrage van het rijk getackeld, maar meerjarig blijven er zorgen.
De kadernota is richtinggevend voor de begroting 2026. Aan deze behandeling is een uitgebreide voorbereiding vooraf gegaan. Door het bureau Berenschot is een rapport opgesteld, waarin de mogelijkheden om te besparen en/of de verhoging van de opbrengsten. Dit rapport is onderwerp van bespreking geweest van een opiniërend beraad met de raadsleden. Ook zijn er bijeenkomsten georganiseerd met de bewoners van Teylingen. Donderdag moest er over besloten worden.
Wethouder Volten memoreerde dat er aanvankelijk een tekort was van € 7 mln. Door een extra bijdrage van het Rijk valt dat gunstiger uit, maar in de komende jaren zal er – naar verwachting – nog sprake zijn van een structureel tekort. In de kadernota zijn de opmerkingen, adviezen vanuit de bijeenkomsten met de raadsleden en bevolking zo veel mogelijk verwerkt. Voor het college is het uitgangspunt dat er sprake is van een sluitende begroting in 2026, een goed evenwicht tussen extra inkomsten en bezuinigingen. Omdat er volgend jaar verkiezingen zijn, is er ook sprake van een beleidsarme begroting. Uiteindelijk is er sprake van een klein positief saldo over 2026.
Het was een hele uitdaging om de vergadering in goede banen te leiden. Zeker gelet op de tsunami aan amendementen (12) en moties (26). Deze waren echter in een vroeg stadium al verspreid. Niettemin bleef het een grote uitdaging voor de voorzitter van de raad (de burgemeester) en de ondersteunende ambtenaren. Alle financiële consequenties van de amendementen waren namelijk inzichtelijk gemaakt.
In de eerste termijn van de vergadering kwamen alle fractievoorzitters een voor een aan het woord. Het was het moment om de eigen accenten aan te geven. De bijdragen van deze woordvoerders waren eigenlijk zoals verwacht.
Bij de Partij van de Arbeid werd aandacht gevraagd voor de kloof tussen arm en rijk. In de ogen van deze fractie zouden de kwetsbare inwoners moeten worden ontzien. Er zou veel duidelijker moeten worden gekozen voor investeringen in de samenleving.
De VVD vond dat in eerste instantie zou moeten worden gekozen voor bezuinigingen in plaats van lastenverhogingen. Het invoeren van nieuwe belastingen, zoals hondenbelasting, kon ook niet op steun rekenen. Verder pleitte de fractie voor een consistent financieel beleid en wilde er voor waken om geen problemen vooruit te schuiven.
D66 had een ander geluid: “de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Voor deze fractie is het van belang dat er sprake is van een toekomstbestendig beleid. Bepaalde bezuinigingen werden als onverstandig beoordeeld, omdat dat op langere termijn tot hogere uitgaven zou kunnen leiden. Wat betreft het komende ravijnjaar (jaar waarin de gemeenten het met minder geld vanuit de rijksoverheid moeten doen) dat geeft ook kansen. D66 wil in dit opzicht dat er sprake is van een “solide brug over het ravijn”.
Partij voor Teylingen sprak zich uit tegen lastenverzwaringen en zoekt de oplossing in eerste instantie in de verlaging van structurele kosten. De ambtelijke kosten zouden omlaag moeten. Verder zouden de kosten voor groene uitdagingen en duurzaamheid moeten worden geschrapt. Tenslotte brak de partij opnieuw een lans voor structurele opbrengsten uit reclame langs de openbare weg.
Forum voor Democratie was van mening dat de inwoners van Teylingen niet “als pinpas en/of melkkoe” zouden moeten worden gebruikt. En daarom zouden lastenverhogingen uit den boze zijn. De gemeente zou terug moeten gaan naar haar kerntaken en geen “hobby’s” moeten uitvoeren.
Progressief Teylingen gaf aan dat de fractie zich ernstige zorgen maakte over de huidige maatschappij en benadrukte het belang van een goede participatie met de inwoners. Die zouden meer meegenomen moeten worden en er moet gezorgd worden voor een luisterend oor. Dat is in ieder geval wel gebeurd bij deze kadernota.
De ChristenUnie vond het van belang dat er sprake is van een weerbare samenleving. Een maatschappij waar mensen voor elkaar klaar staan en zorgen “voor het cement” van de samenleving. Mensen die niet zelfredzaam zijn, moeten ondersteund worden.
Trilokaal achtte het van belang dat er een goed evenwicht tussen uitgaven en ontvangsten is. Bezuinigen is een uitdaging maar geeft ook kansen. De fractie was ook van mening dat er nog wel wat verbeterslagen mogelijk zijn met betrekking tot de kwaliteit. Dit geldt ook zeker voor HLT, waar te veel een accent ligt op de regels. De menselijke maat zou uitgangspunt moeten zijn, vooral in de zorg. Er zou ook meer aandacht moeten komen voor de betrokkenheid van jongeren. Voor de fractie is recreatie belangrijk en ze pleit er voor om het geld van de verblijfsbelasting (geheel of gedeeltelijk) te investeren op dit gebied.
Het CDA toonde zich voorstander van een solide financieel beleid en een goed evenwicht tussen bezuinigingen en lastenverzwaringen. De fractie wilde geen bezuinigingen op klimaatregelingen en wilde – evenals andere partijen – het muziekonderwijs handhaven. Het CDA nam ook nog de gelegenheid te baat om zich uit te spreken tegen bouwen op bollengrond. Er zou meer binnenstedelijk gebouwd moeten worden.
Groen Links wilde benadrukken dat de destabilisering globaal en landelijk gelukkig niet in Teylingen zichtbaar is. De fractie stelde vast dat de participatie goed op gang is gebracht en dat daarom niet te veel zou moeten worden gesleuteld aan de inbreng van de burgers in het voorbereidend traject van de kadernota. Verder werd benadrukt dat investeringen in duurzaamheid leiden tot een gezondere samenleving en dat daarop dan ook niet op zou moeten worden bezuinigd. Tenslotte werd er – ten overvloede – gepleit om te blijven inzetten op samenwerking.
In de tweede termijn werden de amendementen en moties behandeld. De volgende onderwerpen kwamen aan de orde:
- Invoeren hondenbelasting
Een meerderheid van de raad wilde dit voornemen in de kadernota schrappen. Om deze tegenvaller te dekken werd er een aantal posten bijeengeschraapt, zoals o.a. het schoolzwemmen, bijdrage wandelnetwerk. Het amendement werd met 18 tegen 6 aangenomen. D66, ChristenUnie en Progressief Teylingen stemden tegen.
- Verblijfsbelasting
Een amendement van Trilokaal om de verblijfsbelasting uit te stellen tot 1 januari 2027 haalde het niet. Vooral de gedeeltelijke dekking via het stoppen met de energiecoaches kon op de nodige kritiek rekenen. Het amendement werd met 10 tegen 14 stemmen verworpen. Trilokaal kreeg alleen steun van Forum voor Democratie en de VVD,
De amendementen met betrekking tot reclameopbrengsten (Partij voor Teylingen) en het schrappen van de parkeerbelasting (Forum voor Democratie) kregen geen steun van de andere fracties.
Na de stemming werd de geamendeerde kadernota met 22 tegen 2 aangenomen. Partij voor Teylingen en Forum voor Democratie stemden tegen.
Daarna kwam er nog een aantal moties in stemming, waaronder:
- Motie benut positief saldo 2026 voor lastenverlichting (FvD)
De bedoeling was om het positief saldo van € 459.000 te benutten voor lastenverlichting c.q. beperking van lastenverhogingen. Deze motie kreeg geen steun van de andere partijen.
- Motie bezuinigen op (niet) wettelijke duurzaamheidskosten (FvD)
Het ging om een bedrag van € 140.000. Deze motie haalde het ook niet. De motie kreeg wel de steun van Partij voor Teylingen en de VVD (7-17).
- Motie onderzoek Economic Board Duin en Bollenstreek(EBDB)
De EDBD voert projecten uit in de Duin en Bollenstreek ter versterking va de economische positie van de streek. Deze motie van FvD vraagt om een onderzoek naar nut en noodzaak. Een ruime meerderheid schaarde zich achter het voorstel.
- Motie behoud kunstcommissie
Deze motie van CDA, D66 en CDA werd met een nipte meerderheid (13-11) aangenomen.
- Motie inzet extra bezuinigingen en meevallers (VVD)
Deze motie beoogde om extra bezuinigingen (boven de al opgenomen bezuinigingen) en mogelijke meevallers in te zetten om het OZB tarief voor niet-woningen te verlagen. De motie werd met 18 tegen 6 (D66, Christen Unie en Progressief Teylingen) aangenomen.
- Motie taakstelling geldt ook voor HLT samen
Via deze motie van VVD en Trilokaal wilden de indieners een duidelijk signaal afgeven dat ook alles in het werk moet worden gesteld om de taakstelling (van 6%) te behalen. Met alleen de stemmen van ChristenUnie, Partij van de Arbeid en Groen Links tegen, werd de motie aangenomen (20-4).
- Behoud muziekonderwijs in primair onderwijs
Deze motie van Groen Links en Partij van de Arbeid kreeg een meerderheid en werd met 15 stemmen voor en 9 tegen (Trilokaal en VVD) aangenomen.
- Motie naar een evenwichtige inzet van interne en externe capaciteit
In deze motie wordt aan het college verzocht om bij het bestuur van HLT Samen zich sterk te maken om een norm van 17,5% als streefwaarde voor externe inhuur op te nemen in het personeelsbeleid. Met de stemmen van Trilokaal en VVD tegen werd de motie met 15 stemmen voor en 9 tegen aangenomen.
De moties van Forum voor Democratie tot aanvullende besparingen binnen het domein leefomgeving, kosten duurzaamheid en de motie om de klimaatambitie terug te schroeven werden met een grote meerderheid (2-22) verworpen. Dat gold ook voor de milieu- en Schipholbudgetten (6-18) en de motie van de Partij voor Teylingen over een doelmatige en betaalbare organisatie (verlaging ambtelijke kosten en externe inhuur).
Daarna was er om 0.30 uur een einde gekomen aan een intensieve vergadering van de gemeenteraad, goed geleid door de burgemeester.
Wat wel opviel dat er – ondanks de politieke verschillen – sprake was van een goede sfeer in de raad, met respect voor elkaar.
Er moet veel meer aandacht komen voor de armste inwoners. Zij komen nu niet meer rond en kunnen niet fatsoenlijk participeren. Er moeten dus veel meer armoederegelingen komen. Vooral voor (alleenstaande) volwassenen die rond het sociaal minimum moeten leven. Zij vereenzamen en komen niet rond door geldgebrek. Gezinnen krijgen al vele tegemoetkomingen en subsidies, alleenstaanden krijgen die niet.