De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan. Inwoners uit de Bollenstreek mogen op woensdag 18 maart naar de stembus om te bepalen welke politieke partijen er in hun gemeente aan de macht komen. Bollenstreek Omroep werkt op meerdere manieren toe naar de verkiezingen. Vier zaterdagen op rij blikt BO terug op de afgelopen vier jaar: wat gebeurde er in de politiek? Deze keer: Lisse.
Winnaars
De partij Nieuw Lisse komt in 2022 als winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen uit de bus. De partij van lijsttrekker Jolanda Langeveld, die dan al vier jaar wethouder is geweest, krijgt zes zetels. Verliezers zijn het CDA en D66: het CDA zakt van vijf naar drie zetels, D66 van vier naar twee. Daarnaast komen de partijen VVD (drie zetels), PvdA/GroenLinks (drie zetels) en SGP-ChristenUnie (twee zetels) in de gemeenteraad.
Verder verandert er weinig op het gemeentehuis in Lisse. Jolanda Langeveld (Nieuw Lisse) en Kees van der Zwet (CDA) worden unaniem herkozen als wethouder. De enige nieuwe naam is wethouder Riet Austie (VVD). Haar wethouderschap start niet vlekkeloos: zes raadsleden stemmen tegen de komst van Austie als wethouder, ook wordt er een blanco stem ingediend. Desondanks is de meerderheid van de gemeenteraad voor haar komst en maakt zij het drietal aan wethouders compleet. Burgemeester Lies Spruit voert het nieuwe college van burgemeester en wethouders (B&W) aan.
Nieuwe verkiezingen leveren altijd een nieuw raadsakkoord op: de plannen voor de periode 2022-2026. Lisse kiest ervoor om met alle partijen samen plannen te maken, in plaats van een klassieke opzet met een coalitie en oppositie. De grote onderwerpen zijn bouwen, de energietransitie en de omgevingsvisie. Maar het belangrijkste doel van de nieuwe gemeenteraad: de financiën weer op orde krijgen.
Financiën
Geld is namelijk al vele jaren een probleem in Lisse. Bij de aanstelling van het college in 2018, dus nog voor de periode van de huidige gemeenteraad, werd al uitgesproken dat de financiën van Lisse moesten verbeteren. Maar dat lukte nauwelijks, of er moest toevallig geld vrijkomen.
Lisse komt structureel geld tekort en krijgt in 2022 een laatste waarschuwing van de provincie Zuid-Holland, enkele dagen voordat het raadsakkoord wordt gepresenteerd. Als Lisse de financiën niet op orde krijgt, komt het onder extra toezicht te staan van de provincie Zuid-Holland. Dat zou betekenen dat de provincie iedere grote uitgave van Lisse moet goedkeuren.
Zo ver komt het van 2022 tot 2026 uiteindelijk niet. Lisse slaat met de nieuwe gemeenteraad een nieuwe weg in en kiest voor ‘terughoudend financieel beleid’. Dat betekent dat er alleen noodzakelijk geld wordt uitgegeven en dat er wordt bezuinigd. Het beleid lijkt te werken: Lisse laat tussen 2022 en 2026 meermaals positieve cijfers zien en krijgt de begroting voor 2026-2029 ook rond. Het behalen van positieve cijfers gaat alleen niet zonder slag of stoot.
Ruzie over ozb
Lisse belooft namelijk met het ‘terughoudend financieel beleid’ dat er geen plotselinge belastingverhogingen komen. Toch gaat dat aan het einde van 2024 mis: het college van burgemeester en wethouders (B&W) wil de ozb-belasting verhogen met 10%, waardoor eigenaren van huizen en bedrijfspanden fors meer gaan betalen.
Nieuw Lisse en de VVD zijn tegen de verhoging van 10%: zij stellen voor om de belasting alleen te verhogen met de afgesproken 6.3%. De partijen krijgen een meerderheid van de gemeenteraad achter het voorstel, maar wethouder Van der Zwet (CDA) weigert: volgens hem komt Lisse anders 300.000 euro tekort. De gemeenteraad gaat een paar weken later uiteindelijk toch akkoord met de 10% van Van der Zwet.
Bezuinigingen
Lisse kiest er naast het verhogen van belastingen ook voor om te bezuinigen. Dat gebeurt vooral op de accommodaties die Lisse bezit. Zo wordt beheerder Bescal opgeheven, die over Floralis, ‘t Poelhuys, De Beukenhof en De Engelenburcht gaat. Lisse wil het beheer namelijk anders gaan indelen. De gemeente komt nog wel met een overgangsperiode voor Bescal, wat anderhalf miljoen euro kost tot en met 2026.
Daarnaast wil Lisse nog 100.000 euro bezuinigen en stopt het met de subsidie voor ‘t Huys Dever. De beheerder van het iconische gebouw slaat direct alarm: ‘t Huys Dever kan de eigen inkomsten namelijk niet verhogen en is erg afhankelijk van de subsidie. “Je kan als gemeente niet zeggen: we trekken onze handen er vanaf en klaar”, zegt Ignus Maes, voorzitter van de stichting die ‘t Huys Dever beheert. Uiteindelijk beslist wethouder Austie (VVD) om ‘t Huys Dever toch nog een jaar subsidie te geven, om de beheerder meer tijd te geven om een oplossing te vinden.
De bezuinigingen op de accommodaties in Lisse staan volgens sommige inwoners haaks op de investeringen die Lisse tegelijkertijd wel doet in de sport. Zo wordt er door wethouder Austie (VVD) wel geïnvesteerd in nieuwe velden voor de hockeyclub Hisalis, wat bijna een miljoen kost. Daarnaast gaat de gemeenteraad akkoord met de langverwachte renovatie van atletiekvereniging De Spartaan voor 1,4 miljoen. Een paar maanden daarvoor komt wethouder Van der Zwet (CDA) ook nog met het nieuws dat de opknapbeurt van sportpark Ter Specke 130.000 euro meer kost dan verwacht.
Nieuwe woningen
Een ander belangrijk thema in de periode van 2022 tot 2026 in Lisse is het bouwen van nieuwe woningen. Volgens de gemeenteraad moeten er meer huizen komen in Lisse, zowel voor starters als ouderen. Lisse zit in de periode 2022-2026 dan ook niet stil: er worden tien plannen voor woningbouw goedgekeurd, goed voor 809 nieuwe woningen. Het paradepaardje van wethouder Jolanda Langeveld (Nieuw Lisse) is de wijk Geestwater, waar 459 huizen moeten komen.
Hoewel veel van de 809 nieuwe woningen nog gebouwd moeten worden, komt er in de periode 2022-2026 wel al kritiek. Vooral het plan voor twee flats langs De Greveling kan rekenen op tegenspraak. Inwoners zijn bang voor metershoge flats die hun uitzicht verpesten, en vinden sowieso dat ze amper worden meegenomen in het proces. Uiteindelijk wordt het plan toch goedgekeurd: er komen twee flats van vijf verdiepingen hoog, goed voor 80 woningen.
Steigers langs De Greveling
Niet alleen de flats zorgen voor ophef, ook de steigers langs De Greveling komen ter discussie te staan. Sinds 2021 zet de Lissese roeivereniging Iris zich namelijk actief in tegen steigers in De Greveling, waar boten aan komen te liggen. De Greveling, waar roeivereniging Iris vaak in traint, zou daardoor te smal worden. Dat zou gevaarlijke situaties opleveren voor jonge roeiers, zeker in het hoogseizoen als er veel boten in De Greveling varen. Iris eist dat de steigers weggehaald worden, of dat De Greveling verbreed wordt. Maar de roeiers vangen in de periode 2022-2026 opnieuw bot bij de nieuwe gemeenteraad.
Lisse gaat namelijk niet mee in de eisen van roeivereniging Iris. De gemeente laat een onderzoek uitvoeren naar de veiligheid in De Greveling, waaruit blijkt dat de situatie veilig genoeg is als Lisse een aantal kleine maatregelen instelt. Zo verlaagt de gemeente de maximumsnelheid in De Greveling en komt er een maximale grootte voor de steigers.
Roeivereniging Iris stapt uiteindelijk naar de Raad van State. Maar ook daar krijgen de Lissese roeiers geen gelijk: de Raad van State oordeelt dat de gemeente genoeg veiligheidsmaatregelen heeft getroffen. De steigers komen er, en De Greveling wordt niet verbreed.
Wat gebeurde er nog meer?
Problemen met bruggen: Twee bruggen in Lisse blijken zwaar beschadigd te zijn: de Grachtbrug en de Halfwegsebrug. Over beide bruggen mogen geen vrachtwagens meer rijden. De Grachtbrug kampt met betonrot, de Halwegsbrug met scheuren in het wegdek en loslatende stukken beton. Inmiddels is er voor beide bruggen een oplossing. De Grachtbrug, eigenlijk een viaduct, wordt vervangen door een gelijkvloerse kruising tussen de Ruishornlaan en de Laan van Rijckevorsel. De Halfwegsebrug wordt verstevigd, waardoor de brug nog minstens 25 jaar mee kan.
Winkels op zondagochtend open: De discussie laait op of winkels in Lisse op zondag vanaf 08:00 uur open mogen zijn. Dat mag al sinds de coronacrisis als uitzondering, maar of het ook definitief zo moet blijven is nog maar de vraag. Voorstanders zeggen graag rustig te willen winkelen op zondag, wat door de ruimere openingstijden kan. Aan de andere kant vinden tegenstanders dat er op zondag niet gewinkeld hoeft te worden. Sommige tegenstanders nemen die positie in vanuit het geloof: zondag is volgens hen een rustdag.
De gemeente houdt een enquête, waaruit blijkt dat een meerderheid voor ruimere openingstijden van de winkels in het centrum van Lisse is. Daarom maakt de gemeente de regels uit de coronaperiode definitief: winkels mogen op zondag open vanaf 08:00 uur, als winkeliers dat willen.
Huizen voor arbeidsmigranten
Naast de woningbouw voor Lissers is ook de huisvesting van arbeidsmigranten een terugkerend onderwerp in Lisse. Het onderwerp komt op de agenda na een uitzending van televisieprogramma Pointer in 2022, waarin een Lissese ondernemer zegt dat 80-90% van de arbeidsmigranten een illegaal onderkomen hebben. De gemeenteraad komt in actie en wil een verbetering van de huisvesting van arbeidsmigranten: de verantwoordelijke wethouder Van der Zwet (CDA) start met het werken aan een plan.
Het plan laat een aantal maanden op zich wachten, maar komt uiteindelijk in februari 2023 op tafel. Lisse gaat de problemen samen met de gemeente Teylingen aanpakken: de twee gemeentes willen betere afspraken tussen huisvesters, werkgevers en uitzendbureaus. De kosten voor Lisse bedragen 100.000 euro per jaar, tot 2026. De meeste partijen zijn enthousiast over het plan: er wordt door de VVD zelfs een breed gedragen voorstel ingediend om de situatie binnen een jaar te verbeteren.
Dat lukt alleen niet. Het blijft twee jaar stil, waardoor de VVD en D66 in juni 2025 vragen stellen over de stand van zaken. Van der Zwet geeft toe dat het registreren van de arbeidsmigranten langer duurt dan verwacht: uitzendbureaus willen namelijk hun gegevens over de arbeidsmigranten niet delen, ze vinden die data concurrentiegevoelig. Daardoor is het probleem met de huisvesting van arbeidsmigranten nog altijd niet opgelost.
Meerdere politici wijzen ondertussen naar het oude gebouw van het inmiddels verdwenen bedrijf Royal Swets en Zeitlinger als plek voor huizen voor Lissers én arbeidsmigranten. Lisse wil het bedrijventerrein aan de Heereweg al een tijdje gebruiken voor woningbouw, maar tot op heden gebeurt er nog steeds weinig mee. Lisse moet onder andere nog in gesprek met de provincie over de omvorming van het terrein. Het is namelijk buitengebied, en de provincie wil het graag houden als bedrijventerrein.
Groene energie in Lisse
Dan is er nog een ander doel van de nieuwe gemeenteraad in 2022: de lokale energietransitie. De gemeenteraad wil van het gas af en kijkt naar twee mogelijkheden: windmolens en zonnepanelen.
De windmolens zorgen voor onrust in Lisse. De provincie Zuid-Holland vraagt aan Lisse om locaties in de gemeente door te geven voor windmolens, omdat de Bollenstreek achterloopt op de doelen van de provincie.
Verantwoordelijk wethouder Riet Austie (VVD) verspreidt een enquête, waarin Lissers wordt gevraagd naar hun mening over windmolens. Bijna 2000 inwoners vullen de vragenlijst in. De resultaten: Lissers willen dat de windmolens ver van woonwijken komen en willen absoluut geen geluidsoverlast. Al snel komt er kritiek op de enquête: de vragen zouden sturend zijn, richting positieve antwoorden over windmolens. Een deel van de Lissers wil helemaal geen windmolens: zij vrezen voor de omgeving én voor gezondheidsrisico’s.
Uiteindelijk komen vijf van de zes politieke partijen in Lisse met een voorstel aan wethouder Austie om tegen de provincie te zeggen dat er geen plek is voor windmolens in Lisse. Alleen PvdA-GL is tegen. Ondertussen geven Keukenhof en het Zuid-Hollands Landschap, twee grote grondbezitters in Lisse, al aan dat er geen windmolens op hun grond gaan komen.
Wethouder Austie besluit logischerwijs om een brief te sturen naar de provincie waarin Lisse nul locaties doorgeeft voor windmolens. Maar dan gaat het toch nog even mis: er ontstaat ruzie in de gemeenteraad over de tekst in de brief. PvdA-GL en D66 zijn tegen een zin in de brief waarin Austie zegt dat er ‘onduidelijkheid is over de gezondheidseffecten’ van windmolens. De gemeenteraad stemt over de brief, maar de stemmen staken: 9 tegen 9. Later wordt de brief alsnog verstuurd naar de provincie, maar zonder het stuk over de gezondheidseffecten.
Zonnepanelen
Een andere manier om energie duurzaam op te wekken zijn velden vol met zonnepanelen, zogeheten ‘zonnevelden’. De gemeente Lisse zegt dat het alternatief voor één windmolen zo’n 10-20 hectare aan zonnevelden is, wat neerkomt op ongeveer 14-28 voetbalvelden.
In de periode 2022-2026 wordt er vooral gepraat over één zonneveld, gelegen op een oude vuilnisbelt aan de Loosterweg-Zuid. Het veld is een idee van de Energiecoöperatie Lisse (ECL), niet van de gemeente Lisse. De ECL wil een zonneveld van 1,65 hectare aanleggen met ongeveer 10.000 zonnepanelen. De rekening zou naar het Rijk gaan, zo’n twee miljoen euro.
De gemeente Lisse is eigenaar van de grond, maar de Lissese politiek is geen voorstander van zonnevelden. Een meerderheid van de gemeenteraad besluit in 2024 bijvoorbeeld om tekst over zonnevelden uit een toekomstplan van Lisse te halen, na een voorstel van het CDA en Nieuw Lisse. Volgens de partijen is een zonneveld de ruimte niet waard en is er onduidelijkheid over het rendement.
Desondanks gaat de ECL door met het plan en klopt het in 2025 aan bij Lisse voor een vergunning. Lisse wil wel meewerken aan een vergunning, maar geeft het nog niet, omdat er meer overleg nodig is. Daardoor verschuift de ECL de subsidie-aanvraag naar 2026, en wordt het zonneveld dus over de verkiezingen heen getild.
Wisseling van de wacht
Met de aankomende verkiezingen komt er vanzelfsprekend een verandering in de gemeenteraad, en waarschijnlijk ook in het college van burgemeester en wethouders (B&W). Hoewel alle wethouders vier jaar lang blijven zitten in Lisse, vindt er in 2025 toch een wissel plaats: burgemeester Lies Spruit vertrekt na dertien jaar.
Spruit kondigt in mei 2024 haar vertrek aan. Ze wordt namelijk 70, wat Spruit een te hoge leeftijd vindt voor burgemeesters. Uiteindelijk neemt ze in juni 2025 officieel afscheid als burgemeester van Lisse: ze is dan de langstzittende burgemeester van Zuid-Holland.
In haar afscheidsspeech noemt ze de corona-periode als dieptepunt, en Sinterklaas ontmoeten op paleis Soestdijk als hoogtepunt. Ze bedankt de inwoners van Lisse onder andere voor de steun tijdens haar ziekteperiode: Spruit krijgt in 2023 namelijk kanker. In haar afscheidsbrief aan de inwoners uit Lisse maakt ze bekend dat ze weer volledig genezen is.
Haar vervanger is Jasper Nieuwenhuizen, op dat moment wethouder in Alkmaar (VVD). Nieuwenhuizen heeft een Lisse-verleden: hij is geboren in Lisserbroek en ging naar school in Lisse.
Andere wisselingen in de gemeenteraad
Richard van der Wiel verlaat GroenLinks/PvdA: Richard van der Wiel haalt als lijsttrekker van GroenLinks/PvdA drie zetels binnen tijdens de verkiezingen van 2022. Hij is fractievoorzitter, maar doet wegens privé-omstandigheden in juni 2025 een stapje terug en wordt tijdelijk vervangen. Eind 2025 meldt hij zich weer bij GroenLinks/PvdA, maar daar krijgt hij te horen dat er niet genoeg vertrouwen meer in hem is. Volgens Van der Wiel zegt het bestuur tegen hem dat hij zich beter ‘nog even ziek kan melden tot de gemeenteraadsverkiezingen in 2026.’ Het bestuur van de partij zegt dat die uitspraak ‘zijn intepretatie is’, en betreurt dat hij GroenLinks/PvdA verlaat. Van der Wiel neemt zijn zetel mee en gaat verder als Senioren Belang Lisse (SBL).
Tim Ravesteijn stopt bij D66: Vanwege een nieuwe baan verlaat raadslid Tim Ravesteijn in mei 2025 de Lissese politiek. Hij komt in 2017 binnen via de cursus Politiek Actief en schopt het uiteindelijk tot de vertrouwenscommissie om een nieuwe burgemeester te kiezen. Ravesteijn wordt binnen D66 vervangen door Albertine Magnée-Meijer.
ChristenUnie niet naar verkiezingen 2026: Hoewel de samenwerking tussen de SGP en de ChristenUnie (CU) in 2022 twee zetels oplevert, besluit de CU niet mee te doen aan de verkiezingen in 2026. De partij heeft te weinig kandidaten, maar hoopt wel in 2030 terug te komen. De SGP gaat zelfstandig verder, zonder de CU. Beide raadsleden van SGP-CU, Vincent Scheurwater en Mariette Hulsbergen, stoppen na de verkiezingen. Scheurwater is inmiddels terug te vinden op de kandidatenlijst van het CDA.
Asielzoekerscentrum
De eerste periode van de nieuwe burgemeester Nieuwenhuizen start met veel rumoer. Lisse gaat namelijk praten over de opvang van 140 asielzoekers aan het einde van 2025. Het gaat dan nog lang niet over definitieve plekken voor een asielzoekerscentrum (azc): de gemeenteraad beslist alleen over de voorwaarden waar eventuele plekken aan zouden moeten voldoen. Het gaat om een ‘beoordelingskader’: zo moet de plek vijf jaar beschikbaar zijn, moet het goed bereikbaar zijn en moet het aangesloten kunnen worden op gas, water en licht.
Hoewel een asielzoekerscentrum dus nog in de kinderschoenen staat in Lisse, leveren de vergaderingen al veel ophef op in het dorp. Tijdens de allereerste vergadering, waar er voor het eerst over een beoordelingskader wordt gesproken, staan er ongeveer 70 demonstranten buiten het gemeentehuis, die absoluut geen azc in Lisse willen. Zij worden uiteindelijk weggestuurd door de Mobiele Eenheid (ME).
Een week later moet de gemeenteraad definitief beslissen over het beoordelingskader. Die vergadering verloopt niet vlekkeloos: meerdere inwoners komen inspreken maar doen dat met veel emotie. Burgemeester Nieuwenhuizen moet zelfs een inspreker uit de zaal laten zetten, omdat zij zich niet aan de regels houdt. Ook buiten de vergaderzaal is het onrustig: er wordt met vuurwerk naar de politie gegooid, waarna Nieuwenhuizen het plein laat ontruimen door de ME.
Enkele dagen later wordt Lisse landelijk nieuws, als Nieuwenhuizen bij het televisieprogramma RTL Tonight vertelt dat hij een doodsbedreiging heeft ontvangen na de vergaderingen over het azc. De Lissese burgemeester doet aangifte en krijgt veel steun.
De gemeenteraad in Lisse laat het tot de verkiezingen bij een beoordelingskader voor een azc. Ondertussen worden er wel ideeën verzameld over mogelijke locaties, maar een besluit zal pas na de verkiezingen vallen.
De gemeenteraadsverkiezingen bij Bollenstreek Omroep
Bollenstreek Omroep werkt op meerdere manieren naar de gemeenteraadsverkiezingen toe op 18 maart 2026. Er wordt per gemeente teruggeblikt op de afgelopen vier jaar, in de volgende volgorde: Hillegom (klik hier), Lisse, Noordwijk en Teylingen. De politieke partijen in iedere gemeente mogen zelf ook nog terugblikken op de afgelopen vier jaar, daarover volgen aparte artikelen.
Naast terugblikken wordt er ook vooruitgeblikt. Iedere lijsttrekker zal worden voorgesteld, en vanaf maart gaat BO de straat op in iedere dorpskern om te kijken wat u belangrijk vindt in de lokale politiek. Daarnaast volgen er analyses van partijprogramma's: wat zijn de plannen voor de toekomst en waar liggen de verschillen tussen de partijen?
In de week voor de verkiezingen vinden de traditionele verkiezingsdebatten bij BO plaats. Die worden live uitgezonden op tv en YouTube en zijn vervolgens ook terug te kijken. De verkiezingsavond zelf sluit BO af met een live-uitzending met uitslagen.
