Sassenheim – Het was een van de invloedrijkste schilders van zijn tijd, de impressionist kunstschilder Claude Monet (1840 – 1926). De Fransman stond bekend om zijn losse penseelstreken, levendige kleuren en nadruk op de veranderlijkheid van licht op verschillende momenten van de dag. Precies 140 jaar geleden verbleef hij een aantal dagen in de Bollenstreek om er te schilderen. Het zou een blijvende indruk op hem maken en zijn latere werk sterk beïnvloeden.
Op Het Sterrenwerk in Sassenheim hangen in de gangen kleurrijke werken. Leerlingen van de basisschool tekenden en schilderden hedendaagse Sassenheimse gebouwen in de stijl van Monet. Met het kunstproject herdenkt de school het bezoek van de Franse schilder aan Sassenheim in 1886. Vakleerkracht kunst Marit May: ‘De stijl van Monet is dat hij met dikke streken verf iets op het doek zet. Heel kleurrijk en het lijkt alsof er licht en beweging in zit. Het is hoe hij zich op dat moment voelde.’
Bloembollenvelden
140 jaar geleden kwam Monet naar de Bollenstreek op advies van een kennis bij de Franse ambassade. Die had hem verteld hoe mooi en kleurrijk de bloembollenvelden hier zijn in de lente. En dus nam Monet de trein naar Nederland. Gijs Overvliet van de stichting Oud Sassenheim deed onderzoek naar het verblijf van de Franse kunstschilder in de Bollenstreek. Overvliet: ‘Monet arriveerde op 27 april 1886 in de streek en verbleef er zes dagen. In die periode maakte hij vijf schilderijen met daarop bollenvelden als belangrijkste thema. Twee doeken werden geschilderd in Sassenheim, twee in Rijnsburg en een in Oegstgeest.’
Onder indruk van de kleuren
Op de ‘Sassenheimse schilderijen’ staan behalve een bloembollenveld ook twee keer boerderij Knorrenburg. Op het ene schilderij zijn de kleuren van de bloemen feller dan op het andere schilderij doordat Monet die van een grotere afstand schilderde met weiland op de voorgrond. In beide gevallen overigens wel vanuit vrijwel dezelfde kijkrichting. Waarom Monet twee keer bijna dezelfde kijkrichting voor deze werken koos, weet Overvliet niet. Wel is duidelijk dat Monet zwaar onder de indruk was van wat hij zag aan kleur. Overvliet: ‘Hij verzuchte op een gegeven moment zelfs dat zijn kleurenpalet niet toereikend genoeg was om alles te schilderen wat hij aan bloemenkleuren zag.’
‘Waterlelies geïnspireerd op gekopte tulpen’
Wat Monet nog meer trof, waren de gekopte tulpen die dreven in de sloot naast de bloemenvelden. ‘Die kleuren van de bloemen in de weerspiegeling van de sloot fascineerden hem enorm’, zegt Overvliet. ‘In zijn latere werk zie je dan ook dat hij veel bloemen in water heeft geschilderd. De waterlelies van Monet zijn de bekendste.’ Overvliet deed ook onderzoek naar waar Monet stond toen hij de schilderijen in Sassenheim maakte. Een plek waar hij zijn schildersezel had opgesteld blijkt het huidige schoolplein van Het Sterrenwerk te zijn. De school is daar trots op en plaatste een uitvergrootte afbeelding van het kunstwerk op een muur bij de ingang.
Bijna bij onderzoeker in achtertuin
De onderzoeker deed nog een verrassende ontdekking toen hij op zoek ging naar de exacte locatie waar boerderij Knorrenburg op het schilderij van Monet precies had gestaan. ‘Tja, dat is wel apart’, zegt Overvliet. ‘Ik kwam er dus achter dat die boerderij precies stond op de plaats waar nu een huis staat waar ik vanaf mijn tuin recht op uit kijk. Inmiddels staat er op deze plek ook een ANWB-informatiebord over Monet en de boerderij.
Bollenstreekwerk onderbelicht
Hoewel de streek er trots op is zijn de ‘Bollenstreek-schilderijen’ vrij onbekend binnen de kunstwereld. Overvliet: ‘Je komt deze doeken helemaal niet of nauwelijks tegen in zijn verzameld werk, terwijl de bloembollenvelden een grote inspiratiebron voor hem waren in zijn latere werk.’ ‘Daar verbaas ik mij eigenlijk wel over. Alleen het Rijksmuseum Vincent van Gogh besteedde er in een uitgave uit 1986 uitgebreid aandacht aan en in 2021 verscheen het boek ‘De schilders van de Duin- en Bollenstreek’, waarin beide schilderijen van Knorrenburg zijn opgenomen.
Marit May was onlangs te gast in het programma Podium Bollenstreek om te vertellen over de expositie: Kinderen treden in de voetsporen van Claude Monet.
