Voorhout – Wat een verhelderend duidingsdebat had moeten zijn, ontaardde afgelopen donderdag in een felle discussie over uitsluiting. Vier partijen mogen op advies van de verkenners proberen een gemeentebestuur te vormen, maar de overige vier partijen in de raad voelen zich buitengesloten. Volgens hen wordt er geen recht gedaan aan de verkiezingsuitslag.
De kern van de frustratie ligt bij het advies van de verkenners, Edith Alkemade en Petra Habets. Zij schoven D66, Pro, VVD en Trilokaal naar voren om te gaan formeren. Vooral de deelname van Trilokaal is een heikel punt voor de oppositie: de partij halveerde bij de verkiezingen van vier naar twee zetels.
Dit staat in scherp contrast met de partijen die nu buitenspel staan, maar juist flinke winst boekten. Dat de twee verkenners vervolgens niet kwamen opdagen bij het debat, viel bij sommige partijen in slechte aarde.
‘Iets te verbergen’
‘Blijkbaar is er iets te verbergen’, klonk het scherp vanuit de oppositiebanken. Teylingen Met Elkaar (TME), Forum voor Democratie (FvD) en de Partij voor Teylingen (PvT) vroegen om alle gespreksverslagen van de verkenners openbaar te maken. Zij wilden achterhalen of er vooraf al geheime deals waren gesloten.
De formerende partijen blokkeerden dit voorstel echter direct. Zij beriepen zich op de afspraak die alle acht fractievoorzitters vooraf hadden gemaakt: de gesprekken met de verkenners zouden vertrouwelijk zijn. D66-fractievoorzitter Ruben Kroeze: ‘Fractievoorzitters hebben zich vrij uitgesproken in de veronderstelling dat die vertrouwelijkheid wordt gerespecteerd. D66 vindt het dan ook niet mogelijk om de spelregels achteraf te veranderen.’
‘In het gezicht gespuugd’
Deze onverzettelijke houding voedde het beeld bij de ‘buitengeslotenen’ dat de macht onderling al verdeeld was voordat de verkenning goed en wel was begonnen. Vooral bij FvD zit de pijn diep. ‘Mijn partij was de grote winnaar van deze verkiezingen. We zijn op slechts één zetel van de grootste partij geëindigd’, aldus een felle Milan Schenk.
Ook TME-fractievoorzitter Sybrinne de Vries vermoedt kwade opzet: ‘Dit advies doet geen recht aan de verkiezingsuitslag. Sterker nog, de kiezer in Teylingen is door deze partijen midden in zijn gezicht gespuugd!’
‘Niet blijven hangen in chagrijn’
Ook het CDA, dat qua zetelaantal op gelijke hoogte staat met de formerende partijen, is zwaar teleurgesteld. Fractievoorzitter Theo van den Nouland: ‘Het CDA heeft geen inhoudelijke breekpunten ingebracht. Dan moet het om andere zaken gaan. Is hier sprake van voorbedachte rade? Daar lijkt het wel op.’
Toch zegt het CDA niet te willen blijven hangen in chagrijn. Van den Nouland: ‘We zetten er een streep onder, we rechten onze ruggen en mochten we in de oppositie komen zullen we een constructieve partij zijn.’
‘Gammele coalitie in wording’
Die constructieve houding lijkt bij de andere partijen die de formatieboot nu missen ver te zoeken. Zij voelen zich vooral het slachtoffer van in hun ogen schimmige spelletjes.
Fractievoorzitter De Vries van Teylingen Met Elkaar: ‘In de samenleving ontbreken draagvlak en legitimiteit voor deze gammele coalitie in wording. Van een slagvaardig bestuur kan daarom sowieso geen sprake zijn. Het zal 4 jaar van incident naar incident hollen worden.’
Formerende partijen hopen op samenwerking
De formerende partijen roepen de raad juist op tot samenwerking. Pro-fractievoorzitter Paul Witteman: ‘Dit gaat niet over beeldvorming of het uitvergroten van verschillen.’
‘Dit gaat om inwoners die wachten op woningen en verenigingen die willen weten waar ze aan toe zijn. Onze dorpen rekenen op een gemeentebestuur dat keuzes maakt en die keuzes ook uitlegt’, aldus Witteman
Aan de slag met formateur
VVD-fractievoorzitter Stefanie de Voogd: ‘We hebben het hier vanavond alleen maar over: heeft Pietje met Klaasje gesproken, op welke datum en wie zei wat. Dat brengt de inwoners van Teylingen geen stap verder. Laten we gewoon aan de slag gaan.’
Donderdagavond werd oud-minister Tom de Bruijn (D66) officieel aangesteld als formateur. Hij belooft het proces zorgvuldig en voortvarend te doorlopen: ‘Het doel is een helder en breed gedragen coalitieakkoord.’ Gezien de diepe verdeeldheid in de raad, lijkt dat laatste een flinke uitdaging te worden.
