Voorhout – Wat een verhelderend duidingsdebat had moeten zijn, ontaardde afgelopen donderdag in een felle discussie over uitsluiting. Vier partijen mogen op advies van de verkenners proberen een gemeentebestuur te vormen, maar de overige vier partijen in de raad voelen zich buitengesloten. Volgens hen wordt er geen recht gedaan aan de verkiezingsuitslag.
De kern van de frustratie ligt bij het advies van de verkenners, Edith Alkemade en Petra Habets. Zij schoven D66, Pro, VVD en Trilokaal naar voren om te gaan formeren. Vooral de deelname van Trilokaal is een heikel punt voor de oppositie: de partij halveerde bij de verkiezingen van vier naar twee zetels.
Dit staat in scherp contrast met de partijen die nu buitenspel staan, maar juist flinke winst boekten. Dat de twee verkenners vervolgens niet kwamen opdagen bij het debat, viel bij sommige partijen in slechte aarde.
‘Iets te verbergen’
‘Blijkbaar is er iets te verbergen’, klonk het scherp vanuit de oppositiebanken. Teylingen Met Elkaar (TME), Forum voor Democratie (FvD) en de Partij voor Teylingen (PvT) vroegen om alle gespreksverslagen van de verkenners openbaar te maken. Zij wilden achterhalen of er vooraf al geheime deals waren gesloten.
De formerende partijen blokkeerden dit voorstel echter direct. Zij beriepen zich op de afspraak die alle acht fractievoorzitters vooraf hadden gemaakt: de gesprekken met de verkenners zouden vertrouwelijk zijn. D66-fractievoorzitter Ruben Kroeze: ‘Fractievoorzitters hebben zich vrij uitgesproken in de veronderstelling dat die vertrouwelijkheid wordt gerespecteerd. D66 vindt het dan ook niet mogelijk om de spelregels achteraf te veranderen.’
‘In het gezicht gespuugd’
Deze onverzettelijke houding voedde het beeld bij de ‘buitengeslotenen’ dat de macht onderling al verdeeld was voordat de verkenning goed en wel was begonnen. Vooral bij FvD zit de pijn diep. ‘Mijn partij was de grote winnaar van deze verkiezingen. We zijn op slechts één zetel van de grootste partij geëindigd’, aldus een felle Milan Schenk.
Ook TME-fractievoorzitter Sybrinne de Vries vermoedt kwade opzet: ‘Dit advies doet geen recht aan de verkiezingsuitslag. Sterker nog, de kiezer in Teylingen is door deze partijen midden in zijn gezicht gespuugd!’
‘Niet blijven hangen in chagrijn’
Ook het CDA, dat qua zetelaantal op gelijke hoogte staat met de formerende partijen, is zwaar teleurgesteld. Fractievoorzitter Theo van den Nouland: ‘Het CDA heeft geen inhoudelijke breekpunten ingebracht. Dan moet het om andere zaken gaan. Is hier sprake van voorbedachte rade? Daar lijkt het wel op.’
Toch zegt het CDA niet te willen blijven hangen in chagrijn. Van den Nouland: ‘We zetten er een streep onder, we rechten onze ruggen en mochten we in de oppositie komen zullen we een constructieve partij zijn.’
‘Gammele coalitie in wording’
Die constructieve houding lijkt bij de andere partijen die de formatieboot nu missen ver te zoeken. Zij voelen zich vooral het slachtoffer van in hun ogen schimmige spelletjes.
Fractievoorzitter De Vries van Teylingen Met Elkaar: ‘In de samenleving ontbreken draagvlak en legitimiteit voor deze gammele coalitie in wording. Van een slagvaardig bestuur kan daarom sowieso geen sprake zijn. Het zal 4 jaar van incident naar incident hollen worden.’
Formerende partijen hopen op samenwerking
De formerende partijen roepen de raad juist op tot samenwerking. Pro-fractievoorzitter Paul Witteman: ‘Dit gaat niet over beeldvorming of het uitvergroten van verschillen.’
‘Dit gaat om inwoners die wachten op woningen en verenigingen die willen weten waar ze aan toe zijn. Onze dorpen rekenen op een gemeentebestuur dat keuzes maakt en die keuzes ook uitlegt’, aldus Witteman.
Aan de slag met formateur
VVD-fractievoorzitter Stefanie de Voogd: ‘We hebben het hier vanavond alleen maar over: heeft Pietje met Klaasje gesproken, op welke datum en wie zei wat. Dat brengt de inwoners van Teylingen geen stap verder. Laten we gewoon aan de slag gaan.’
Donderdagavond werd oud-minister Tom de Bruijn (D66) officieel aangesteld als formateur. Hij belooft het proces zorgvuldig en voortvarend te doorlopen: ‘Het doel is een helder en breed gedragen coalitieakkoord.’ Gezien de diepe verdeeldheid in de raad, lijkt dat laatste een flinke uitdaging te worden.
Let wel:
In hun advies hebben de verkenners meegenomen de onderlinge persoonlijke verhoudingen. Heel opmerkelijk: daarover tijdens het debat geen woord. In kringen van D66 en PRO is echter te beluisteren dat die verhoudingen op de achtergrond wel degelijk een rol hebben gespeeld bij de uitsluiting van met name het CDA. Deze partij betaalt daarmee de tol voor het weinig verbindende optreden van vooral de fractievoorzitster de afgelopen vier jaar.
De beoogde coalitiepartijen gaan zich komende weken buigen over de programma-inhoud voor het nieuw te vormen college. Een heikel punt wordt ongetwijfeld het formuleren van een standpunt over de opvang van asielzoekers in deze gemeente. Het is mede daarom de vraag of ze tot een akkoord komen voordat Carla Breuer over enkele maanden afscheid neemt als burgemeester.
Met haar vertrek in het verschiet lijkt de burgemeester sturender dan wel bevoogdender te worden in haar rol als vergadervoorzitter, om niet te schrijven partijdiger. Menigmaal na een vraag van de oppositie zei ze tegen de bevraagde fractievoorzitter: “U hoeft niet te antwoorden.” Goed dat daar binnenkort een einde aan komt.
Jongens…jongens….ga toch eens aan de slag i.p.v die zinloze discussies over ” welles en nietes”. Jullie lijken wel een afspiegeling van de Tweede Kamer, waar de premier in het buitenland de mooie man speelt en de landelijke politiek verwaarloost. Ga voor je gemeente!
Een telraam-coalitie! Hark net zoveel verliezers van de gemeenteraadsverkiezingen bij elkaar tot je een meerderheid van fracties hebt in de gemeenteraad en dan is dat voldoende democratisch.
De winnende partijen bij de verkiezingen van 18 maart jl. worden zonder enig woord van verklaring en verantwoording ruw aan de kant geschoven. Inderdaad, “de kiezer wordt midden in zijn gezicht gespuugd”, zoals de fractievoorzitter van Teylingen Met Elkaar heel terecht stelt. Elk zicht op de overwegingen van de verkenners Habets en Alkemade hoe zij tot dit van de uitslag van de verkiezingen losgezongen advies zijn gekomen bleef achterwege. De verkenners durfden zich niet te verantwoorden in de vergadering van de gemeenteraad en gaven geen antwoord op schriftelijke vragen. Ze verschuilden zich angstig achter een zogenaamde afspraak van eeuwigdurende vertrouwelijkheid. De beoogde coalitiefracties wilden zelf ook geen opening van zaken geven. Er is kennelijk heel wat te verbergen naar de kiezer. Teylingen Met Elkaar zegt het treffend: “het Kremlin aan de Leidse Vaart”. En dan als “gammele coalitie in wording” de winnaars van de verkiezingen oproepen tot samenwerking. Je moet maar durven! Zelf als losers de winnende partijen en hun kiezers negeren en schofferen en hen dan vervolgens oproepen tot samenwerking. Op de komende onwaarachtige coalitie kan geen zegen rusten.
Formateur De Bruijn oud-minister? Even gegoogled: 4 maanden; hij heeft niet eens de tijd gehad zijn schilderijen aan de muur te hangen in het ministerie. Het waren vast 2 fantastische dagen! Enfin, die mag proberen een “daadkrachtig en slagvaardig” gemeentebestuur in elkaar te knutselen. Arme man. Toch succes gewenst!
De afscheidsspeech van een vertrekkend raadslid was zeer verhelderend. De machtsstrijd van de CDA fractievoorzitter heeft deze partij een plek in het college gekost. Slecht politiek inzicht van het afdelingsbestuur bij de samentelling van de kandidatenlijst.