Noordwijkerhout – Dankzij zijn verzetswerk in Syrië tegen dictator Assad kwam Diyaa’s leven in gevaar. Daarom besloot hij via de Turkse maffia naar Nederland te vluchten, waarna hij gezinshereniging aanvroeg. Ze wonen sinds een half jaar samen in Noordwijkerhout.
Vluchtelingen in de Bollenstreek
Tot en met 20 juni publiceert de Bollenstreek Omroep iedere zaterdag een portret van iemand die vanwege oorlog, armoede, onderdrukking of ander geweld naar Nederland is gevlucht. De serie wordt gemaakt in aanloop naar de Dag van de Vluchteling (20 juni 2026) om een gezicht te geven aan de vluchtelingen die wonen in de Bollenstreek.
‘Tijdens de burgeroorlog in Syrië zat ik in het verzet. Ik vervoerde medicijnen naar slachtoffers van bombardementen van Assad. De slachtoffers konden niet naar ziekenhuizen in de omgeving, want dan zouden ze door aanhangers van Assad worden gepakt. Ze worden dan naar de gevangenis gestuurd of vermoord. Aangezien ik in meerdere ziekenhuizen werkte, kon ik makkelijk medicijnen vervoeren. Het was standaard dat ik medicijnen naar huis bracht, om ze de volgende dag met de auto naar een ander ziekenhuis te brengen. Hierdoor had ik een alibi, waardoor ik me relatief veilig voelde.
Dat gevoel verdween toen een goede vriend werd opgepakt. Hij was een verzetsstrijder en een van de weinige vrienden uit het ziekenhuis die ik vertrouwde. Vervolgens kregen mijn collega’s en leidinggevenden vragen over mij. Ik had eerder verteld dat de vriend betrouwbaar was, waardoor de aanhangers van Assad achterdochtig waren geworden. Toen ik een keer winterjassen naar het verzet wilde brengen, werd er gevraagd waar de jassen naartoe gingen. Op dat moment wist ik: ik moet weg. Als ik werd opgepakt, zou ik op een onbekende plek gevangen zitten voor wie weet hoe lang. Dat kon ik mijn gezin niet aandoen.’
Spinoza
‘Mijn gezin bestaat uit mijn vrouw, Rania, en mijn kinderen Shams, Nour en Bisan. Shams is nu 9, Nour 21 en Bisan 22. We bespraken gezamenlijk hoe we gingen vluchten. Omdat vluchten heel veel geld kost, besloten we dat ik in mijn eentje zou vluchten. Ik zou naar een veilig land gaan en vervolgens zo snel mogelijk gezinshereniging aanvragen.
Een kennis van mij is via de Turkse maffia naar Turkije gevlucht. Hij vertrouwde iemand van de maffia, waardoor ik diegene ook vertrouwde. We belden onder schuilnamen. Toen hij vroeg waar ik naartoe wilde vluchten, antwoordde ik met: Nederland. Als jongvolwassene las ik namelijk veel over Spinoza en ik besloot dat ik graag in het land zou willen wonen waar die idealen vandaan kwamen. Daarnaast is de gezinshereniging in Nederland sneller dan in andere Europese landen.’
Stress
‘Ik vertrok eind 2020 naar Turkije. Ik werd opgehaald door een auto van de maffia. Die reed naar een plek, zette mij af en vervolgens haalde een andere auto mij op. In de auto’s zaten steeds andere vluchtelingen. We mochten gedurende de rit niets zeggen. De maffia is een professionele organisatie, ze wisten precies waar en wanneer het veilig was om te gaan. We werden steeds in andere auto’s vervoerd, zodat de Syrische en de Turkse politie ons minder snel konden oppakken. We gingen van plek, naar plek, naar plek.
‘Ik kan er verder niets over zeggen. Niet omdat ik het niet wil, maar omdat ik het niet kán.’
Diyaa Ghanem
Ken je het verhaal van Anne Frank? We doken net als haar onder. Wij verbleven in de verstopplekken van huizen en kregen van onbekende mensen eten en voedsel. Als de buurtbewoners vermoedden dat er vluchtelingen waren, moesten we weer naar een andere plek. Soms bleven we drie dagen, soms een maand. Onze groep bestond steeds uit andere mensen, sommigen gingen weg en anderen kwamen weer.
Ik vond het een hele zware periode. Ik kan er verder niets meer over zeggen. Niet omdat ik het niet wil, maar omdat ik het niet kán; door de enorme stress die ik toen beleefde hebben mijn hersenen veel herinneringen geblokkeerd.’
Familie
‘Ik haalde in die periode kracht uit de gedachte aan mijn vrouw Rania. Zij moest nu alles alleen doen. Ze moest voor de kinderen zorgen, terwijl ze ook geld moest verdienen om het gezin te kunnen onderhouden. Ik wist dat ik haar het beste kon helpen door dit alles te doorstaan. Via videobellen hield ik contact met mijn gezin, maar het was niet genoeg. Ik kon niet vanuit Turkije voor hen zorgen en ik moest hun verhalen ver van hen verwijderd horen.
Mijn vader overleed door corona terwijl ik was ondergedoken in Turkije. Ik kon hem niet begraven. Ik wilde toen terug naar Syrië, terug naar mijn gezin en mijn vader, maar ik wist tegelijkertijd dat de vluchtpoging dan voor niets was geweest. Als ik terugging, kon ik niet meer opnieuw naar Turkije vluchten. Ik zou dan ook niet meer naar Nederland kunnen komen. Ik besloot te blijven. Na een jaar van onderduiken op verschillende plekken en reizen met wisselende auto’s, kwam ik uiteindelijk in februari 2022 in Nederland aan.’
Aankomst
‘Ik wist niet wat ik zag. Als kind keek ik veel naar cartoons, waardoor ik een bepaald beeld van de wereld kreeg. Ik dacht dat overal dezelfde huizen, natuur en mensen zouden zijn, maar door mijn aankomst in Nederland zag ik dat dat beeld niet klopte. Neem bijvoorbeeld jullie huizen; die hebben veel meer regelmaat en een andere stijl dan die uit Syrië. Nadat ik me over mijn verbazing had gezet, belde ik mijn zwager. Hij woont in Nederland en hij haalde me op van de plek waar ik door de maffia was gedropt. Hij verwees me vervolgens door naar Ter Apel. Ik werd daar geregistreerd en er werd besloten dat ik mocht blijven in afwachting van mijn verblijfsvergunning.
Ik wachtte toen zeven maanden in een AZC in Sneek. Het was een mooie, maar ook negatieve periode. Ik ging elke dag naar de bibliotheek voor vrijwilligerswerk. Ook probeerde ik de Nederlandse taal via Duolingo te leren. Daarnaast fietste ik regelmatig met een vrijwilligster door de omgeving. Ik ben haar naam even kwijt, maar ze was heel aardig. Maar ondanks alle activiteiten bleef het knagende besef dat mijn gezin nog in Syrië verbleef.’
Thuis
‘Uiteindelijk moest ik weer naar Ter Apel komen voor mijn laatste gesprek. Ik kreeg toen een positief besluit van COA. Ik kreeg een verblijfsvergunning voor vijf jaar en er werd een woning toegewezen. Zo kwam ik in Noordwijk terecht, waar ik een woning met vier andere statushouders deelde. We wachtten allemaal op onze gezinsherenigingen. Ik vulde mijn dagen met taallessen en vrijwilligerswerk bij het bejaardencentrum. Drie jaar lang begon ik steeds mijn dag met het checken van mijn inbox voor de IND-mail. Het was een onzekere periode, want ik wist niet of de IND een positief of een negatief besluit zou geven.
‘Dit was mijn dag, na al die jaren’
Diyaa Ghanem
Het werd een positief besluit. Ik las de mail, belde direct mijn gezin en kocht vliegtickets. En op 29 oktober 2025 zag ik mijn gezin op Schiphol. Ik had ze vier jaar niet meer in het echt gezien. Het moment dat ze uit de gate liepen was… onbeschrijfelijk. Het voelde alsof mijn leven toen 180 graden draaide, van negatief naar positief. Als ik mijn foto’s terugkijk zie ik hoe we zeer geëmotioneerd elkaar knuffelen. Er stond op Schiphol een bord met ´This is your day.´ Het voelde alsof dat bord er speciaal voor mij was. Dit was mijn dag, na al die jaren.
Sindsdien is er veel veranderd. Ik werk nu drie dagen in de week op de pijnpoli bij het Hagaziekenhuis in Den Haag. Het voelt alsof ik thuis ben gekomen. Ik vond het aanvankelijk wel spannend of ik goed zou integreren in een buitenlands ziekenhuis, maar het ging goed. Ik ken het medisch jargon en de apparaten doordat ik al twintig jaar in de radiologie werk. Ook hielp het dat de medische wereld Latijn als voertaal heeft en de medische apparaten van Philips en Siemens wereldwijd worden gebruikt. In het Syrische ziekenhuis gebruikte ik al dezelfde termen en veelal dezelfde apparaten die ik nu in Nederland gebruik. Wel heb ik moeite met de Nederlandse taal; tijdens gesprekken met collega’s moet ik altijd heel geconcentreerd luisteren en soms moet ik woorden opzoeken.’
Taallessen
‘Verder volg ik nu elke dinsdag met mijn vrouw Rania taallessen in Noordwijk en Lisse. Die helpen erg. Mijn vrijdag gebruik ik voor al mijn afspraken, zoals de tandarts. Het weekend is volledig voor mijn gezin. Zij zijn ook bezig met taallessen. Shams gaat nu naar een basisschool voor vluchtelingen, zij leert de taal heel snel. Nour en Bisan volgen nu een geavanceerde taalcursus bij de Haagse Hogeschool waarbij ze naast Nederlands ook Engels leren. Nour wil later piloot worden en Bisan wil een opleiding tot architect doen.
Ik heb recent basisniveau A2 gehaald, ik kan dus simpele gesprekken voeren en begrijpen, en ik ben nu bezig met niveau B1. Ik hoop ooit een Nederlands paspoort te krijgen. Ook ben ik bezig met het behalen van mijn rijbewijs, want ik heb nu een reistijd van anderhalf uur naar het ziekenhuis. Ik was laatst voor mijn theorie-examen gezakt. Het CBR biedt de mogelijkheid om de toets in het Arabisch, Engels of Nederlands te doen. Maar ongeacht welke taal ik kies (zucht), de borden en de regeltjes blijven hetzelfde.’
