Hillegom – De Hillegomse gemeenteraad heeft donderdag tijdens de raadsvergadering unaniem een nieuw erfgoedbeleid vastgesteld dat monumenten voortaan beoordeelt met een puntensysteem. Ook twee amendementen over interieurbescherming en het schrappen van monumenten kregen unanieme steun. Achter die eensgezindheid ging een principieel debat schuil over interieurs en de vraag wat werkelijk bescherming verdient.
Met het nieuwe beleidskader wil Hillegom een systematische aanpak van monumenten invoeren. Gebouwen worden voortaan beoordeeld aan de hand van een puntensysteem dat door deskundigen is opgesteld. Zo krijgt de raad meer houvast bij toekomstige aanwijzingen of intrekkingen van monumentenstatus. ‘Geen onderbuikgevoelens meer’, zoals BBH-raadslid Jeroen Nederpelt het noemde. ‘Laat het aan de experts over’, riep hij de toekomstige raad op het systeem niet los te laten.
Ook D66-fractievoorzitter Rory Semrek onderschreef dat uitgangspunt. Het puntensysteem biedt objectieve houvast, zei hij, mits er oog blijft voor de situatie van individuele eigenaren. Daarbij benadrukte hij dat de raad nog geen monumenten aanwijst of schrapt. ‘We stellen een beleidskader vast, meer niet’.
Die nuance was nodig, erkenden meerdere raadsleden. Bij bewoners leefde de vrees dat de gemeente al bezig was monumenten aan te wijzen. ‘Dit is slechts een beleidskader, dus nog lange weg te gaan’, aldus Louise Pijnacker van de VVD.
Dat proces werd scherper omlijnd met het eerste amendement, ingediend door CDA, BBH, D66, VVD en Bloeiend Hillegom, later ook gesteund door Hart voor Hillegom. Het regelt hoe een eigenaar kan verzoeken om intrekking van de monumentenstatus.
Wethouder Karin Hoekstra noemde dit cruciaal voor de duidelijkheid richting inwoners. In de basis blijven alle huidige monumenten op de lijst. Maar wie het er niet mee eens is, kan een onderbouwde aanvraag indienen, vertelde de wethouder.
Het tweede amendement raakte aan een gevoeliger onderwerp: de bescherming van interieurs. In het oorspronkelijke beleidskader was vastgelegd dat alleen het exterieur van gemeentelijke monumenten beschermd is. Dat leidde tot zorgen.
CDA’er Kees Langeveld nam daarin het voortouw. ‘Het huidige kader laat het interieur volledig los’, zei hij. Het amendement maakt daarom een principieel onderscheid. Bij woningen, boerderijen en bollenschuren blijven inpandige wijzigingen vergunningvrij. Bij openbare gebouwen blijft het interieur wél beschermd en vergunningplichtig.
Langeveld gaf aan dat er bewust is afgezien van uitzonderingen voor specifieke woningtypen, zoals karakteristieke jaren-dertigwoningen. ‘Dat zou een te zware last leggen op eigenaren’. Nederpelt schaarde zich nadrukkelijk achter die lijn ‘Publieke gebouwen beter beschermen, maar bewoners de vrijheid geven hun huis aan te passen’.
Niet iedereen was volledig gerustgesteld. GroenLinks-raadslid Hilde de Hoog-Ferwerda noemde het amendement een verbetering, maar bleef worstelen met de details. ‘Bij bollenschuren kan het interieur soms wél waardevol zijn. Idealiter beoordeel je dat individueel’.
Ook vanaf de publieke tribune klonk kritiek. Inspreker Leo Dubbelaar van Het Cuypersgenootschap waarschuwde voor het toepassen van het puntensysteem op bestaande monumenten. In andere gemeenten, zoals Teylingen, leidde dat volgens hem tot sloop. Hij wees specifiek op de Jozefkerk in Hillegom, die mogelijk onder de norm zou scoren en hierdoor in de gevarenzone terecht kan komen.
Wethouder Hoekstra erkende dat het proces ‘rommelig’ was begonnen. ‘We hebben vorige week nog met de gemeentelijke adviescommissie cultureel erfgoed gesproken. Hun boodschap was kijk goed wát bescherming verdient’. Juist dat gesprek leidde tot het verzoek aan de raad om met amendementen te komen. Volgens Hoekstra brengen die nu helderheid. Voor eigenaren en voor de raad zelf.
De amendementen werden unaniem aangenomen, net als het geamendeerde raadsbesluit. De principiële vragen over erfgoed blijven, maar in Hillegom liggen ze voortaan langs een vaste meetlat.
