Hillegom – De gemeente Hillegom voert per 1 januari 2026 een nieuwe Verordening Jeugdhulp in. Dat de regels opnieuw worden aangepast, is geen verrassing: de gemeenteraad sprak eerder af de verordening ten minste eens per twee jaar te herzien om deze actueel te houden en in lijn te brengen met maatschappelijke ontwikkelingen. Toch vindt het college dat een herziening dit keer extra urgent is.
De vorige verordening dateert uit 2024, maar sindsdien zijn er volgens het raadsvoorstel “veel veranderingen in zowel het maatschappelijke als beleidsmatige domein” die om aanpassing vragen. Tegelijkertijd bleek tijdens de commissievergadering dat vooral de fors stijgende kosten een drijvende factor zijn achter de beleidswijziging.
Volgens het college neemt de druk op jongeren en gezinnen structureel toe, onder meer door prestatiedruk, individualisering en een hoger aantal hulpvragen. Dit legt een steeds grotere belasting op het jeugdhulpsysteem. Opmerkelijk genoeg wordt de toegang tot jeugdhulp in de nieuwe verordening juist strenger, en wordt meer nadruk gelegd op wat ouders zelf kunnen doen voordat gespecialiseerde hulp wordt ingezet.
De gemeente wil inzetten op “normaliseren, eigen verantwoordelijkheid en gebruikelijke zorg binnen het gezin en sociale netwerken”. Dat betekent dat algemene en voorliggende voorzieningen zoals onderwijs, kinderopvang en zorg via de Zorgverzekeringswet, eerst moeten worden benut, voordat er aanspraak kan worden gemaakt op individuele jeugdhulp.
De commissie stond overwegend positief tegenover de nieuwe aanpak. Bij alle fracties klonk dezelfde zorgen over de stijgende uitgaven aan jeugdhulp. Hans Cornet van Hart voor Hillegom wees erop dat de kosten, “zijn gestegen van 4.8 miljoen in 2023 naar 6 miljoen in 2025”.
Louise Pijnacker van de VVD sprak van een “noodzakelijke beleidswijziging” in plaats van bezuinigingen. “Met stijgende kosten en toenemende druk op de jeugdhulp is een kordate aanpak nodig. De focus op eigen kracht en kostenbeheersing spreekt ons aan”.
Ook werd benadrukt dat jeugdhulp niet altijd efficiënt wordt ingezet. Volgens Dieuwertje Boonstra (BBH) is het daarom noodzakelijk “kritischer te kijken waar hulp echt nodig is”, en om ouders meer verantwoordelijkheid te laten nemen.
CDA-raadslid Kees Langeveld ziet in de verordening een kans op “strakkere regie” en meer grip op het systeem. Hij hoopt dat dit een keerpunt vormt in het terugdringen van de groeiende inzet van jeugdhulp en het beheersen van de kosten.
Tegelijkertijd waren er ook fracties die zich kritischer uitspraken over het plan. De fractie van Bloeiend Hillegom vroeg zich af of de nieuwe regels wel praktisch uitvoerbaar zijn en of ze wel het gewenste effect zullen hebben. “De drempel voor hulp wordt wel heel hoog. Dit lijkt vanachter een bureau geschreven”, aldus de Ria Heemskerk-Rekké.
D66-fractievoorzitter Rory Semrek benadrukte het belang van rechtszekerheid voor ouders en gelijke behandeling, zeker voor gezinnen met minder middelen. De partij staat achter de richting, maar waarschuwde dat gelijke behandeling en rechtszekerheid voor ouders niet onder druk mogen komen te staan. Vooral gezinnen met een kleinere beurs kunnen in de knel raken wanneer meer verantwoordelijkheid bij hen wordt neergelegd.
Wethouder Jan van Rijn erkent dat zowel de kosten als het gebruik van jeugdhulp fors zijn gestegen. Volgens hem maken veel meer jongeren gebruik van de jeugdhulp, waardoor de kosten automatisch toenemen. “Op dit moment maakt één op de zes Hillegomse jongeren gebruik van jeugdhulp”. De wethouder benadrukt bovendien de nieuwe rol van ouders en scholen, die meer verantwoordelijkheid krijgen in het proces. Ook het terugschroeven van te snelle specialisatie staat volgens hem op de agenda: “Misschien eerst een bepaalde sport proberen in plaats van direct overstappen naar specialiseren. We moeten meer sturen in het voorveld”.
Toch blijft, volgens de wethouder, de zorgvraag altijd leidend. Er zal continu worden gekeken hoe deze het beste opgelost kan worden binnen het maatschappelijk middenveld. Daarom pleit hij ook voor het inzetten van maatschappelijk werkers in het onderwijs, iets wat door scholen zeer wordt gewaardeerd.
Hoewel het een lastig te verenigen situatie lijkt, enerzijds meer jongeren die gebruik maken van jeugdhulp, anderzijds bezuinigen, is het volgens de fracties onvermijdelijk. Deze maatregelen zijn nodig om de jeugdhulp toekomstbestendig te houden. Uiteindelijk blijkt dat het merendeel van de commissie zich kan vinden in de nieuwe verordening en dat verdere discussie niet nodig is. Daarom wordt het voorstel als hamerstuk in de raad besproken.
Los van het feit of er meer of minder jeugdhulp nodig is vanuit een beheersing perspectief door onze wethouder, blijven gemeenten verantwoordelijk voor de inzet van jeugdhulp. Zelfs als het budget niet toegankelijk is.
Als mijn kind geen jeugdhulp krijgt vanwege tekorten in financiering ga ik procederen, want de gemeente mag een tekort in budget wettelijk niet als argument gebruiken om af te wijzen of langdurig op een wachtlijst te laten staan.
In plaats van procederen zou je natuurlijk ook aandacht aan je eigen kind kunnen geven en daar tijd in investeren.